Poradnik DIY · rury i złączki 3/4″
Jeden z klientów przysłał nam zdjęcie swojego wieszaka na kubki zawieszonego pod półką w kuchni (tak samo można go zamocować pod regałem). Składa się z drążka z rury 3/4″, pięciu haków, czerwonego pokrętła z jednej strony i manometru z drugiej. Odtworzyliśmy jego konstrukcję część po części – teraz możesz zrobić taki sam u siebie.
- Poziom trudnościŁatwy
- Czas1 h 30 min + schnięcie
- Rozmiar3/4″ (20 × 27 mm)
- Części15, bez spawania
W skrócie
- 8 produktów, 15 części: 2 kołnierze, 2 trójniki, drążek 500 mm, 2 rury pionowe 150 mm, 5 haków BTR, redukcja, pokrętło i manometr.
- Wymiary: 536 mm między kołnierzami, 168 mm od spodu półki do osi drążka.
- Wskazówka: nasuń haki na drążek, zanim zamkniesz go drugim trójnikiem.
- Wykończenie: konstrukcja pomalowana na kolor antracytowy, haki w oryginalnej czarnej farbie.
W tym poradniku znajdziesz listę części z linkami, model 3D całej konstrukcji (razem z hakami), obliczenie długości rur na podstawie wymiaru Z, wykończenie farbą w kolorze antracytu i ilustrowane etapy montażu. Rury i złączki skręca się ręcznie, bez cięcia i spawania.
Realizacja naszego klienta
Konstrukcja jest prosta: dwa kołnierze przykręcone pod półką, dwie rury pionowe, dwa trójniki i poziomy drążek, po którym przesuwa się pięć haków. Kubki wiesza się na nich za ucho. Czerwone pokrętło osadzone na redukcji oraz manometr zamykają oba końce drążka i nadają całości wygląd warsztatowej instalacji rurowej. Nasz klient pomalował całą konstrukcję na kolor antracytowy, a haki zostawił w oryginalnej czarnej farbie.
Zdjęcie dotarło do nas bez listy części. Rozpoznaliśmy więc na nim każdą złączkę, a potem zmierzyliśmy długości rur, opierając się na znanych wymiarach widocznych elementów: pierścień haka ma 26 mm szerokości, a trójnik 3/4″ mierzy 66 mm od czoła do czoła. Wynik: rura 500 mm na drążek (pomiar z dokładnością do 3%), dwie rury 150 mm na odcinki pionowe (oszacowanie mniej dokładne, bo zdjęcie zrobiono od dołu) i około 10,5 cm między sąsiednimi hakami.
Montaż na wideo
Minuta, by zobaczyć w 3D, jak wieszak na kubki powstaje część po części – od haków nasuwanych przed zamknięciem drążka aż po zamocowanie pod półką:
Części i narzędzia
Konstrukcja jest w rozmiarze 3/4″ (20 × 27 mm); pokrętło w rozmiarze 1/2″ łączy się z nią przez redukcję. Numery odpowiadają widokowi rozstrzelonemu poniżej.
Kołnierz 3/4″ duża średnica, czarne żeliwoMocowanie pod półką · Ø 86 mm, 4 otwory
2× 2
Trójnik równy GW/GW/GW 3/4″, czarne żeliwoPołączenia rur pionowych z drążkiem · Premium lub Ekonomiczna
3× 1
Rura 3/4″ stal czarna gwintowana, 500 mmDrążek na haki
4× 2
Rura 3/4″ stal czarna gwintowana, 150 mmRury pionowe
5× 5
Hak BTR, czarna farbaUchwyty na kubki
6× 1
Redukcja GZ/GW czarne żeliwo, 3/4″ > 1/2″Lewa końcówka: od trójnika do pokrętła
7× 1
Pokrętło czerwone 52 mm na wydłużonym półnyplu 1/2″Lewa końcówka · czarne żeliwo, nakrętka kołpakowa ze stali nierdzewnej
8× 1
Manometr 50 mm radialny, opcja 3/4″ z redukcjąPrawa końcówka
Narzędzia i wkręty
- Klucz imbusowy 5 mm do śrub blokujących haki (rozmiar podany na karcie produktu haka).
- Osiem czarnych wkrętów do kołnierzy: według ich karty produktu model 4 × 17 mm jest przeznaczony do półki o grubości od 18 do 20 mm; do grubszej półki dostępna jest długość 30 mm.
- Miarka, ołówek, poziomica, wkrętarka i wiertło do otworów wstępnych.
- Do wykończenia: odtłuszczacz, czyste szmatki, rękawice, taśma malarska, podkład antykorozyjny do metalu i farba do metalu w kolorze antracytu (albo farba „bezpośrednio na metal”).
Według kart produktów oba są hydraulicznymi złączkami z żeliwa ciągliwego zgodnymi z normą EN 10242. Wersja Premium jest ciemnoszara, gładka i lekko błyszcząca; wersja Ekonomiczna jest szara, matowa i nieco chropowata. Pod antracytową farbą ta różnica w wyglądzie jest znacznie mniej widoczna: wybierz w zależności od budżetu.
Model 3D i wymiary
Model korzysta z plików 3D naszego konfiguratora dla trójników, kołnierzy, redukcji i manometru. Wydłużonego pokrętła w konfiguratorze nie ma: zamodelowaliśmy je osobno – pokrętło z konfiguratora osadzone na przedłużce ze stali nierdzewnej z nierdzewną nakrętką kołnierzową – na podstawie zdjęć z jego karty produktu, tak aby uzyskać podaną wysokość 75 mm.
Haka BTR nie było jeszcze w 3D: zamodelowaliśmy go na podstawie zdjęć z karty produktu – z pierścieniem o szerokości 26 mm, występem, w którym osadzona jest śruba blokująca, samą śrubą imbusową i hakiem w kształcie litery J z zaokrąglonym końcem. Jego proporcje dopasowaliśmy tak, aby sylwetka jak najlepiej pokrywała się z tymi zdjęciami; ma około 85 mm wysokości i 26 mm wzdłuż rury, zgodnie z kartą produktu.
Widok rozstrzelony
Najważniejsze wymiary
- Rozstaw kołnierzy
- 536 mm
- od środka do środka, do przeniesienia na spód półki
- Półka → oś drążka
- 168 mm
- 168,4 mm według obliczeń
- Widoczna rura między trójnikami
- 470 mm
- miejsce dostępne dla haków
- Długość całkowita
- ≈ 747 mm
- od pokrętła do manometru
- Wysokość pod półką
- ≈ 226 mm
- do dolnej krawędzi haków, bez kubków
- Głębokość
- 86 mm
- głębokość kołnierzy, według ich karty produktu
Możesz otworzyć konstrukcję w naszym konfiguratorze 3D, aby ją obracać lub zmieniać długości. Haków i wydłużonego pokrętła jeszcze tam nie ma: w miejsce wydłużonego pokrętła konfigurator pokazuje krótkie pokrętło 52 mm na tej samej redukcji. Te części dodaj do swojej listy osobno.
Obliczanie długości rur: wymiar Z
Rura nie kończy się na czole złączki: w rozmiarze 3/4″ jej gwint wchodzi w złączkę na około 15 mm. Aby zaplanować wymiar, korzysta się więc z wymiaru Z każdej złączki, czyli odległości między jej środkiem (albo powierzchnią przylegania, w przypadku kołnierza) a końcem wkręconej rury.
- Trójnik równy 3/4″: 33 mm od środka do czoła minus 15 mm głębokości wkręcenia, czyli Z = 18 mm.
- Kołnierz 3/4″ o dużej średnicy: około 15 mm wysokości (15,4 mm w naszym modelu 3D) przy głębokości wkręcenia około 15 mm. Koniec rury dochodzi niemal do samej półki: przyjmij 0,4 mm.
L rury = rozstaw − Z1 − Z2
Drążek: przy 536 mm między środkami trójników L = 536 − 18 − 18 = 500 mm.
Rury pionowe: przy 168,4 mm między spodem półki a osią drążka L = 168,4 − 0,4 − 18 = 150 mm.
Przyjmij tolerancję od 2 do 3 mm w zależności od dokręcenia.
Aby dopasować projekt do swojej półki, zacznij od długości rur dostępnych w sprzedaży i odczytaj wynik bezpośrednio z tabeli:
| Rura drążka | Rozstaw kołnierzy | Widoczna rura | Zalecana liczba haków | Odstęp między hakami |
|---|---|---|---|---|
| 400 mm | 436 mm | 370 mm | 4 | 107 mm |
| 500 mm | 536 mm | 470 mm | 5 | 105 mm |
| 600 mm | 636 mm | 570 mm | 6 | 104 mm |
| 700 mm | 736 mm | 670 mm | 7 | 103 mm |
| Rura pionowa | Spód półki → oś drążka | Spód półki → dolna krawędź haków (około) |
|---|---|---|
| 100 mm | 118 mm | 176 mm |
| 150 mm | 168 mm | 226 mm |
| 200 mm | 218 mm | 276 mm |
| 250 mm | 268 mm | 326 mm |
Pogrubiony wiersz: montaż klienta. Zalecaną liczbę haków dobrano tak, aby odstęp był zbliżony do tego u klienta, z luzem 12 mm na każdym końcu. Przy innej konstrukcji nasz kalkulator wymiarów montażu rur i złączek podaje wymiary Z wszystkich naszych złączek.
Przygotowanie części i malowanie na kolor antracytowy
„Czarne żeliwo” to nazwa materiału, a nie koloru: surowe żeliwo tego typu jest ciemnoszare. Rury ze stali czarnej są z kolei dostarczane z tymczasowym zabezpieczeniem – warstwą oleju lub lakierem fabrycznym – co wyjaśnia nasz poradnik rury ze stali czarnej czy ocynkowane. Farba nie trzyma się tłustej powierzchni, dlatego zaczyna się od odtłuszczania.
- Zrób montaż próbny. Złóż niepomalowaną konstrukcję (kroki od 1 do 5 poniżej), sprawdź, czy oba odgałęzienia trójników są równoległe, a potem ją rozkręć.
- Odtłuść każdą część odtłuszczaczem i czystą szmatką, pracując w rękawicach, i zostaw do wyschnięcia.
- Zabezpiecz gwinty. Taśma malarska na gwintach rur, zwinięty papier w gwintach wewnętrznych trójników i kołnierzy: farba w gwincie utrudnia skręcanie.
- Nałóż podkład antykorozyjny do metalu, a potem antracytową farbę cienkimi warstwami. RAL 7016, „szary antracytowy”, to popularny wzorzec tego odcienia. Przestrzegaj czasów schnięcia podanych przez producenta między warstwami i przed montażem.
- Po montażu zamaluj kilka milimetrów gwintu, które pozostają widoczne tuż przy złączkach.
Nie maluj pokrętła ani manometru: wkręca się je po malowaniu, a redukcje i półnypel pokrętła, według kart produktów wykonane z czarnego żeliwa, pozostają surowe, ciemnoszare. Haki są dostarczane pomalowane na czarno; tak jak nasz klient, zostawiamy je bez zmian. Jeśli wolisz pomalować je na kolor antracytowy, nie maluj wnętrza pierścieni, bo muszą przesuwać się po rurze.
Nawet po pomalowaniu konstrukcja jest przeznaczona do suchych pomieszczeń. Poradnik czarne żeliwo, galwanizowane czy mosiądz przypomina, że surowe czarne żeliwo rdzewieje w wilgotnym otoczeniu: unikaj łazienki i miejsc narażonych na bezpośrednie chlapanie, na przykład nad zlewem czy czajnikiem.
Montaż krok po kroku
Gdy farba wyschnie, a taśma zostanie zdjęta, montaż wykonuje się na stole. Rury i złączki skręca się ręcznie; artykuł jak przykręcać gwintowane złączki i rury opisuje technikę dokręcania bez narzędzi.
Nakręć pierwszy trójnik na drążek
Nakręć trójnik na jeden koniec rury 500 mm jednym z jego dwóch wyjść leżących w jednej osi. Odgałęzienie trójnika, w które wejdzie później rura pionowa, na razie zostaje wolne.
Nasuń pięć haków
Najpierw sprawdź, czy każdy hak ma swoją śrubę imbusową. Odkręć śruby na tyle, aby ich końcówki nie wystawały do wnętrza pierścienia, a potem nasuń pięć haków od wolnego końca rury, wszystkie otworem w tę samą stronę: to będzie przód, od strony pomieszczenia.
Ten krok musi poprzedzać nakręcenie drugiego trójnika: gdy drążek zostanie zamknięty, nie da się już nasunąć żadnego haka.
Na razie ich nie blokuj – położenie ustawisz na końcu.
Nakręć drugi trójnik i wyrównaj odgałęzienia
Nakręć drugi trójnik na drugi koniec. Połóż drążek na krawędzi stołu, ze zwisającymi hakami: oba odgałęzienia muszą być skierowane do góry, równolegle do siebie. Skoryguj ich ustawienie, dokręcając nieco mocniej jeden lub drugi trójnik; nasz poradnik o skręcaniu przypomina, że dokręcać można tak długo, jak długo widać gwint.
Dodaj rury pionowe i kołnierze
Wkręć rurę 150 mm w odgałęzienie każdego trójnika, a następnie nakręć kołnierz na koniec każdej rury. Potem odwróć konstrukcję na stole kołnierzami w dół: oba muszą leżeć płasko. Jeśli któryś się kiwa, popraw ustawienie trójników.
Sprawdź też, czy żaden koniec rury nie wystaje poza powierzchnię przylegania kołnierza: uniemożliwiłby on dociśnięcie kołnierza do spodu półki. Jeśli tak jest, lekko odkręć kołnierz, aż rura zrówna się z jego powierzchnią.
Zamontuj pokrętło i manometr
Wkręć redukcję 3/4″ > 1/2″ w wolne wyjście lewego trójnika, a potem wydłużony półnypel pokrętła w redukcję. Po prawej stronie wkręć redukcję manometru w trójnik i dokończ dokręcanie tak, aby tarcza była zwrócona do przodu.
Pokrętło jest dekoracyjne: według jego karty produktu nie obraca się. Manometr natomiast naprawdę działa: jego tarcza ma skalę od 0 do 10 bar.
Mocowanie wieszaka pod półką
Zanim zaczniesz wiercić, sprawdź półkę: jej grubość, aby dobrać długość wkrętów, oraz jej własne mocowanie do ściany lub mebla, które będzie przenosić cały ciężar. Nie podajemy maksymalnego obciążenia dla tego montażu: zależy ono od półki, jej podparcia i wkrętów.
- Przyłóż konstrukcję do spodu półki z pomocą drugiej osoby, tak aby drążek był równoległy do przedniej krawędzi. Środki kołnierzy są oddalone od siebie o 536 mm. Sprawdź poziomicą, czy drążek jest w poziomie.
- Odrysuj ołówkiem otwory kołnierzy na półce: po cztery na każdy kołnierz, łącznie osiem.
- Nawierć otwory wstępne, uważając, aby nie przewiercić półki na wylot.
- Przykręć kołnierze, wkręcając wkręty na przemian w jednym i drugim, aż oba przylegną do półki.
Wkręt przechodzi przez płytkę kołnierza, zanim wejdzie w drewno: musi być wyraźnie krótszy niż grubość półki powiększona o grubość płytki, z kilkumilimetrowym zapasem, inaczej jego czubek wyjdzie na wierzchu półki. Do półki o grubości od 18 do 20 mm karta naszych czarnych wkrętów zaleca długość 17 mm; są sprzedawane na sztuki lub w zestawach po 10.
Ustawienie haków i wieszanie kubków
Na zdjęciu klienta haki są rozmieszczone co około 10,5 cm. Aby odtworzyć to ustawienie, mierz od wewnętrznego czoła lewego trójnika i umieść środki pierścieni w odległości:
- 25 mm
- 130 mm
- 235 mm
- 340 mm
- 445 mm
Między każdym skrajnym hakiem a najbliższym trójnikiem zostaje wtedy 12 mm.
Przy kubkach o średnicy 9 cm taki odstęp zostawia około 1,5 cm między sąsiednimi kubkami. Przed dokręceniem przymierz własne kubki: ucho musi przejść nad końcówką haka i swobodnie się na nim ułożyć. Aby rozmieścić inną liczbę haków na tym samym drążku, podziel 420 mm (470 mm widocznej rury minus 12 mm luzu na każdym końcu i szerokość jednego pierścienia) przez liczbę odstępów: 140 mm dla czterech haków, 84 mm dla sześciu. Przy sześciu hakach kubki o średnicy 9 cm stykałyby się ze sobą: takie ustawienie zostaw dla kubków o średnicy mniejszej niż 8 cm.
Na koniec dokręć każdą śrubę imbusową kluczem 5 mm, tylko na tyle, by unieruchomić hak. Końcówka śruby może zostawić ślad na farbie w miejscu dokręcenia, pod pierścieniem.
Najczęstsze pytania
Czy można zrezygnować z malowania?
Tak, ale wtedy żeliwo i stal pozostają surowe: ciemnoszare, z warstwą oleju lub lakierem fabrycznym. Innym rozwiązaniem są nasze złączki deco już pomalowane na czarno. Uwaga: wkręca się je na 10 mm, a nie na 15 mm, więc obliczonych tutaj długości rur nie można zastosować bez zmian.
Dlaczego kołnierze o dużej średnicy?
Właśnie takie widać na zdjęciu klienta: cztery otwory montażowe i średnica 86 mm. Nasz poradnik jaki kołnierz podłogowy wybrać porównuje pozostałe modele 3/4″.
Jaki ciężar można na nim zawiesić?
Nie podajemy dopuszczalnego obciążenia dla tego montażu: wytrzymałość zależy przede wszystkim od półki, jej mocowania i wkrętów. Używaj go wyłącznie do kubków i regularnie sprawdzaj, czy kołnierze są nadal dociśnięte.
Czy hak BTR nadaje się do innych projektów?
Tak: jego pierścień pasuje na nasze rury 3/4″ (20 × 27 mm), a karta produktu wymienia wieszaki ścienne i wieszaki na ubrania. Trzeba go nasunąć na rurę przed zamknięciem konstrukcji. Nasz poradnik o industrialnym wieszaku na ubrania opisuje konstrukcję w rozmiarze 3/4″, do której można dodać takie haki.
Masz ochotę zrobić własny?
Komplet 15 części wieszaka na kubki dodasz do koszyka za jednym razem. Do innych projektów wszystkie nasze złączki i rury znajdziesz na homeinvasion.pl.